ม.กาฬสินธุ์ จัดพิธีบวงสรวงขึ้นศาลย่าเหี่ยนหลังใหม่ พร้อมแต่งตั้ง “เฒ่าจ้ำ” คนใหม่ สืบสานศรัทธาและความเป็นสิริมงคล
วันนี้ 24 มิถุนายน 2569 มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ จัดพิธีบวงสรวงขึ้นศาลย่าเหี่ยนหลังใหม่ และพิธีแต่งตั้งเฒ่าจ้ำประจำศาลย่าเหี่ยนคนใหม่ ณ ศาลย่าเหี่ยน มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ พื้นที่ในเมือง รองศาสตราจารย์ ดร.สุพรรณ สุดสนธิ์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ นำคณะผู้บริหาร คณาจารย์ บุคลากร และนักศึกษาเข้าร่วมพิธีอย่างพร้อมเพรียง เพื่อร่วมกันสืบสานประเพณีและความศรัทธาอันเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวมหาวิทยาลัยและชุมชนรอบข้างมหาวิทยาลัย
พิธีเริ่มต้นด้วยพิธีถอนศาลสละศาลหลังเก่า โดย พ่อหนูพร ฆารชัย เฒ่าจ้ำคนเดิม นำจุดธูปเทียนพร้อมขัน 5 กล่าวคำขอขมา จากนั้น พราหมณ์นพรัตน์ นายนพรัตน์ กาบบัวลอย ได้ประกอบพิธีถอนศาลหลังเดิม ก่อนที่คณะผู้บริหารและผู้เข้าร่วมงานจะร่วมกันสรงน้ำรูปเหมือนย่าเหี่ยน จากนั้นจึงได้อัญเชิญหุ่นรูปเหมือนย่าเหี่ยนพร้อมเครื่องบริวารขึ้นเสลี่ยงออกจากศาลหลังเก่า โดยมี ดร.ศักดิ์เกษม ปานะลาด, ดร.ลิขิต ศิริสันติเมธาคม, ผู้ช่วยศาสตราจารย์นฤชิต แสนปากดี, นายภาณุพงศ์ แสนปากดี, นายณรงค์ฤทธิ์ พลสินธุ์ และผู้ช่วยศาสตราจารย์ภูมิ หมั่นพลศรี ร่วมกันหามเสลี่ยงจัดขบวนแห่เวียนขวารอบศาลหลังใหม่ 3 รอบ แล้วอัญเชิญขึ้นประทับบนศาลหลังใหม่
จากนั้นเข้าสู่พิธีขึ้นศาลหลังใหม่ พราหมณ์ได้ประกอบพิธีเบิกธรณีเพื่อบอกกล่าวสิ่งศักดิ์สิทธิ์และนำถวายเครื่องสังเวย โดยมีรองศาสตราจารย์ ดร.สุพรรณ สุดสนธิ์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ พร้อมด้วยคณะผู้บริหาร เป็นตัวแทนจุดธูปถวายเครื่องสังเวย ร่วมผูกผ้า 7 สีเสาศาลหลังใหม่ทั้ง 4 ต้น และปิดทองคำเปลวบริเวณหุ่นรูปเหมือนย่าเหี่ยน ก่อนที่พราหมณ์จะกล่าวโองการบวงสรวง และอธิการบดีได้ร่วมโปรยข้าวตอกดอกไม้เพื่อความเป็นสิริมงคลและความเจริญรุ่งเรืองแก่ประชาคมมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ทุกคน
ต่อด้วยพิธีมอบและแต่งตั้งเฒ่าจ้ำคนใหม่ (ผู้ดูแลศาลย่าเหี่ยนคนใหม่) โดย นายสุทธิพงษ์ บุตรสาพันธ์ ได้นำพานดอกไม้เข้าคารวะย่าเหี่ยนและพ่อหนูพร ฆารชัย เพื่อส่งต่อหน้าที่อย่างเป็นทางการ พร้อมรับมอบเครื่องใช้อันเป็นสัญลักษณ์และพิธีผูกแขนรับขวัญ ในโอกาสนี้ บุคลากรและนักศึกษาวงโปงลางศิลป์ภูไท มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ นำโดย นางสุภาพร เกียรติดำเนินงาม, นายพงศพร อุปนิ, นายจักรพันธุ์ จันโทมุข, นายวิทธวัฒน์ ฤทธิ์รุ่ง และนายจิรายุทธ์ พิมสิม ได้ร่วมกันฟ้อนบูชาอย่างอ่อนช้อยงดงาม ก่อนจะเสร็จสิ้นพิธีด้วยการลาเครื่องสังเวยโดยเฒ่าจ้ำคนใหม่ ซึ่งกิจกรรมในครั้งนี้สำเร็จลุล่วงไปด้วยดีจากการร่วมแรงร่วมใจของทีมงานฝ่ายสถานที่ทุกท่าน
สำหรับ ศาลย่าเหี่ยน หรือ “ศาลย่าสมจิต” เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ริมหนองมันปลาที่มีความสำคัญต่อชุมชนและมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์มาอย่างยาวนาน โดยคำว่า “เหี่ยน” มีรากมาจากคำว่า “เฮี้ยน” ซึ่งสื่อถึงความศักดิ์สิทธิ์และมีฤทธิ์เป็นที่เคารพศรัทธา เดิมเป็นเพียงศาลเพียงตาใต้ต้นกระบากใหญ่ที่ชาวบ้านใช้ประกอบพิธี “เลี้ยงลง-เลี้ยงขึ้น” ตามวิถีชาวนาอีสาน จนกระทั่งพื้นที่ได้รับการพัฒนาเป็นศูนย์ราชการจึงมีการสร้างศาลถาวรขึ้น ปัจจุบันศาลแห่งนี้เปรียบเสมือนศูนย์กลางเชื่อมโยงความสัมพันธ์และรากเหง้าทางวัฒนธรรมระหว่างชุมชนกับสถาบันการศึกษา ซึ่งมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ได้ให้ความสำคัญในการอนุรักษ์ควบคู่ไปกับการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ “มหาวิทยาลัยเพื่อการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน” บูรณาการองค์ความรู้สมัยใหม่ร่วมกับทุนทางวัฒนธรรมเพื่อสร้างความเข้มแข็งให้แก่สังคมในพื้นที่สืบไป
ภาพ/ข่าว : ปนัดดา โมกขะรัตน์
